BROADVIEW | changing perspectives
Rollende sneeuw

Rollende sneeuw

Het ziet er fantastisch uit, zo rustig en vredig, die besneeuwde berghelling. Geweldig om vanaf te skiën of op kronkelende paden te bewandelen. Het beeld is zo verstild dat je je nauwelijks kan voorstellen dat de hele zaak ook zomaar in beweging zou kunnen komen. Plotseling, als bij toeval, beweegt een heel klein beetje sneeuw op een verkeerde plaats en laat de boel met een onvoorstelbaar geweld naar beneden donderen. Het contrast met de foto’s in de reisbrochure kan haast niet groter.

 

Meer hellingen

Het blijft niet bij rollende sneeuw. Een relatief kleine gebeurtenis zet soms een serie opvolgende gebeurtenissen in gang en laat een kwestie volledig uit de hand lopen. Wat rest is damage control. En daar zijn we bedreven in. Voortvarend slaan we alarm in de media, roepen bewindslieden terug van vakantie en trekken crisisplannen uit de kast. Soms openen we zelfs een gironummer, bereiden een landelijke televisieactie voor of componeren een lied.

We kijken aanvankelijk welwillend naar mogelijke oorzaken, zoeken naar een onderste steen die boven moet komen. Dit kijken wordt echter al snel overheerst door het zoeken naar schuldigen, degenen die de verantwoordelijkheid dragen en vaak zo moeilijk te vinden zijn. De aandacht voor achterliggende oorzaken, de ingrediënten van de ramp, verdwijnt vaak snel van de radar. Of er wordt een rapport gepubliceerd op een moment waarop er nog maar weinig mensen bezig zijn met de kwestie. Er is altijd weer een nieuwere ramp.

 

De sneeuwbal snappen

Toch is er zo veel voor te zeggen om deze aandacht heel stevig vast te houden en niet uit handen te laten spelen door wat voor publieke opinie dan ook. Er is zo veel winst te behalen door een kwestie vanuit verschillend perspectief te bekijken. Wat is er direct te zien, welke samenhang wordt zichtbaar wanneer je vanuit een andere hoek, vanuit een niet voor de hand liggende manier naar de zaak kijkt? Wat blijft (vooralsnog) onzichtbaar? De tijd die dit kijken kost staat niet in verhouding tot de winst van de nieuwe informatie die boven tafel komt. Informatie die de zaak zelfs had kunnen voorkomen.

 

Inspirerende vergelijkingen

Gelukkig zijn er steeds meer mensen die op zoek zijn naar manieren waarop dingen aan elkaar verbonden zijn. NRC Next berichtte vorige week dat de groep ecologen/biologen die iets over het gedrag van de economie zeggen steeds serieuzer genomen wordt. Vroeger werden deze lieden met pek en veren uit de academische wereld weggedragen, nu kijken we voorzichtig naar de verbanden en relaties die zij ontdekken. Wat is er immers aardiger dan het gedrag van een ecologisch systeem eens te vergelijken met de grillige bewegingen van onze economieën?

 

Kijken en zien

Of eens te kijken naar wat minder voor de hand liggende perspectieven in het Syrisch conflict? Bijvoorbeeld door de blik te richten op de gebeurtenissen en omstandigheden voor het zogenoemde Syrische tippingpoint, de relatief kleine gebeurtenis die een kritische grens overschreed en de zaak “van de berg liet rollen”: we zien een kleine groep jongeren leuzen op de muur schilderen waarna de boel snel uit de hand loopt. Kijken we iets verder dan zien we meer dan overvolle steden waar de spanning tussen groepen en de overheid snel oploopt. Overvol zijn de steden als gevolg van een jarenlange massale vlucht vanaf het platteland door aanhoudende ernstige droogte en mislukkende oogsten. We zien volledig falend watermanagement, onder meer door machtsmisbruik, corruptie en desinteresse van vele partijen. Maar ook door de klimaatverandering, waarvan we nu echt beginnen te geloven dat dit een reëel gevaar is.

Het is geen raketwetenschap om eens een paar verbanden te leggen tussen dit soort aspecten die zich volledig in ons zicht afspelen. De moeite die zit tussen kijken en zien.

Alleen deze geringe moeite al had wellicht levens kunnen besparen.

 

Wordt vervolgd.

 

 

 

 

Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
Tags: , , , , , ,

About the Author

mm